Rattenoverlast groeit: één op de acht ongediertebestrijding-aanvragen gaat nu over ratten

Amsterdam - Ratten zijn bezig aan een opmars in de aanvragen voor ongediertebestrijding. Ging vorig jaar nog één op de dertien (7,9%) aanvragen over ratten, dit jaar is dat één op de acht (12,9%). In Rotterdam gaat inmiddels zelfs één op de vijf (20,4%) aanvragen over ratten. Dat blijkt uit analyse van aanvragen voor ongediertebestrijding op vergelijkingsplatform Trustoo in 2025 en 2026.

Tussen januari en september 2026 ging 12,9% van alle Nederlandse aanvragen voor een ongediertebestrijder over ratten. In dezelfde periode van 2025 was dat nog 7,9%. De stijging is in elk kwartaal zichtbaar: ieder kwartaal van 2026 ligt duidelijk boven hetzelfde kwartaal van 2025. In het eerste kwartaal van 2026 ging zelfs 16,5% van de aanvragen over ratten.

Ratten winnen terrein in bijna alle grote provincies

De opmars van de rat is niet beperkt tot één regio. In Noord-Brabant steeg het aandeel aanvragen voor rattenbestrijding van 10% naar 18%, in Noord-Holland van 8% naar 14% en in Gelderland van 6% naar bijna 14%. In Zuid-Holland gaat inmiddels één op de tien (10,2%) aanvragen over ratten, tegen één op de veertien (7,3%) vorig jaar. Alleen in Utrecht daalde het aandeel licht, van 10% naar 9%.

Ook in de grote steden is de verschuiving zichtbaar. In Rotterdam ging vorig jaar 12,6% aanvragen over ratten, dit jaar 20,4%. In Amsterdam steeg het aandeel van 14% naar 16%.

Bestrijders zien het in de praktijk. "We merken dat we dit jaar vaker voor ratten worden gebeld dan vorig jaar," zegt ongediertebestrijder Harry Hartog van Handige Harry. "Die stijgende lijn zit er al een paar jaar in en lijkt door te zetten. Voorheen zag je ratten vooral rond water, nu lopen ze opvallend vaak door woonwijken en winkelcentra."

Signalen uit het hele land

De cijfers sluiten aan bij lokale signalen. De NVWA sloot in de eerste zeven weken van 2026 met spoed 22 winkels en horecazaken vanwege muizen en ratten, tegen 7 in dezelfde periode een jaar eerder. Amersfoort telde tot half juni 164 meldingen van rattenoverlast, tegen 138 een jaar eerder. En in Den Haag klagen bewoners al een jaar over ratten in straten en speeltuinen.

Een mogelijke verklaring voor de verschuiving naar professionele hulp: sinds 2023 mogen consumenten geen rattengif meer kopen. Alleen professionele bestrijders mogen het nog gebruiken. "Die strenge wetgeving kan zeker bijdragen aan het grotere aantal ratten," zegt Hartog. "Maar het is een combinatie van factoren. Ratten worden aangetrokken door rondslingerende etensresten, waterbronnen en braakliggende terreinen. Als er meer ratten in de omgeving zijn, duiken er ook meer op bij mensen thuis."

Het rattenseizoen begint nu

Ratten zoeken in de herfst en winter de warmte van huizen, schuren en kruipruimtes op. Dat is terug te zien in de cijfers: vorig jaar verdubbelde het aandeel aanvragen voor rattenbestrijding van het derde naar het vierde kwartaal, van 6% naar 12%.

"Nu het kouder wordt, zoeken ratten de warmte op. Ze proberen dan vaker een schuur, kruipruimte of woning binnen te komen," verklaart Hartog. "Wie te lang wacht, ziet een kleine plaag uitgroeien tot een grote. Hoe groter de plaag, hoe langer het duurt voordat die volledig bestreden is. Naast de gezondheidsrisico's kan dat ook schade aan huis en tuin opleveren."

“We zien dat ratten een steeds groter deel uitmaken van de hulpvragen die bij ons binnenkomen. Vorig jaar zagen we in het vierde kwartaal een duidelijke piek in het aandeel aanvragen voor rattenbestrijding. Omdat ratten dit jaar elk kwartaal een groter deel van de aanvragen uitmaakten, verwachten we in de komende maanden opnieuw een piek, waarschijnlijk hoger dan vorig jaar. Heb je last van ratten of ander ongedierte? Wacht dan niet te lang met het inschakelen van een bestrijder. Een rattenprobleem lost zich niet vanzelf op, en wie er snel bij is, voorkomt eventuele wachttijden in de drukste periode van het jaar,” voegt Pieter Westerhuis, medeoprichter van Trustoo, toe.

Tips bij rattenoverlast

• Bescherm openingen zoals ventilatieroosters met een ongediertewerend rooster.
• Controleer huis, schuur en kruipruimte op kieren en andere toegangspunten.
• Laat volle vuilnisbakken niet onnodig lang buiten staan en houd je omgeving schoon, zonder rondslingerende etensresten of vogelvoer.
• Let op signalen zoals keutels, knaagsporen en vettige vegen langs muren.
• Rat in de openbare ruimte? Meld het bij de gemeente. Rat in of om het huis? Schakel snel een gecertificeerde ongediertebestrijder in.

Noot voor de redactie

Over het onderzoek. Trustoo analyseerde 4.873 aanvragen voor ongediertebestrijding in Nederland, ingediend tussen januari en september van 2025 en 2026. Bij elke aanvraag geeft de consument aan om welk ongedierte het gaat. Het onderzoek kijkt naar het aandeel ratten binnen alle aanvragen. Dat aandeel hangt niet af van hoeveel bezoekers het platform trekt. De stijging is zichtbaar bij aanvragen via advertenties én bij aanvragen via andere kanalen. Het onderzoek meet de vraag naar professionele hulp, niet het aantal ratten.